Kort antwoord: gewone keukensalie (Salvia officinalis) staat bij de Amerikaanse dierenbescherming ASPCA op de lijst van planten die niet giftig zijn voor katten. Een kat die aan een saliestruik in de tuin knabbelt, loopt dus geen vergiftiging op. Het echte risico zit in geconcentreerde salie-etherische olie: katten missen het leverenzym om fenolen en terpenen goed af te breken, waardoor essentiële oliën wel schadelijk kunnen zijn. Houd de plant dus gerust, maar houd olie, diffusers en extracten buiten bereik.
Welke salvia bedoel je
Salvia is een groot geslacht met honderden soorten. Voor de vraag of het gevaarlijk is voor katten maakt het uit welke je in huis of in de tuin hebt:
- Salvia officinalis — keukensalie, de grijsgroene struik uit de kruidentuin. Door de ASPCA als niet-giftig beoordeeld voor katten, honden en paarden.
- Salvia splendens — vuursalie, het felrode eenjarige perkplantje. Ook hiervan zijn geen meldingen van toxiciteit bij katten bekend.
- Salvia divinorum — een heel andere, psychoactieve soort die in Nederland niet als tuinplant wordt verkocht. Deze hoort niet thuis in een huishouden met dieren.
In vrijwel alle gevallen gaat de vraag over de eerste twee, en daarbij is het antwoord geruststellend.
Waarom essentiële olie wél een probleem is
Katten verwerken bepaalde stoffen anders dan mensen en honden. Ze hebben veel minder van het enzym glucuronyltransferase, dat nodig is om fenolen en terpenen af te breken. Die stoffen zitten juist in hoge concentratie in etherische oliën. Wat in een blaadje salie een verwaarloosbare hoeveelheid is, is in een druppel olie duizenden keren geconcentreerder.
Praktisch betekent dat:
- Geen salie-olie op de vacht of huid van een kat gebruiken.
- Geen aromadiffuser met salie, tea tree, eucalyptus of dennen in een ruimte waar de kat niet weg kan.
- Flesjes olie afgesloten opbergen, want gemorste olie wordt bij het poetsen opgelikt.
Wat als je kat toch veel salie heeft gegeten
Een grote hoeveelheid plantenmateriaal kan bij elke plant maag-darmklachten geven, ook bij een ongevaarlijke soort. Braken, slijmerige ontlasting of even geen eetlust zijn dan de meest voorkomende reacties. Dat gaat meestal vanzelf over.
Neem wel contact op met de dierenarts als je kat:
- herhaaldelijk braakt of blijft kokhalzen
- sloom, wankel of verward is
- speekselt, trilt of moeilijk ademt
- mogelijk etherische olie binnen heeft gekregen of over zich heen heeft gehad
Bij vermoedelijke vergiftiging is snelheid belangrijker dan zekerheid. Bel liever een keer te veel.
Veilig alternatief voor de kattenliefhebber
Wil je iets planten waar je kat juist plezier aan beleeft, kijk dan naar kattenkruid (Nepeta cataria), kattengras of valeriaan. Die zijn onschadelijk en trekken katten actief aan, waardoor ze minder interesse tonen in je andere planten.
Betrouwbare bronnen
De toxiciteitslijst van de ASPCA is de meest gebruikte naslag voor plantengiftigheid bij huisdieren. Nederlandse informatie over vergiftigingen bij dieren vind je bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum en bij de Dierenbescherming. Achtergrond over de plant zelf staat op Wikipedia.
