Waarom je ogen tranen bij het snijden van uien
Wie regelmatig in de keuken staat, kent het: je begint vol goede moed uien te snijden en binnen een paar seconden staan je ogen vol tranen. Dat is geen overgevoeligheid, maar een heel logisch proces. Een ui bevat namelijk zwavelhoudende stoffen die pas vrijkomen zodra je de cellen van de ui beschadigt met je mes. Deze stoffen reageren met enzymen in de ui en vormen een gas dat richting je ogen opstijgt.
Wat er precies in je ogen gebeurt
Wanneer het gas uit de ui in contact komt met het vocht op je oogbol, ontstaat er een milde, irriterende stof. Je zenuwen in het oog registreren deze prikkel en sturen een signaal naar je hersenen dat er iets schadelijk kan zijn. Je traanbuizen reageren daarop door extra tranen te produceren om de stof zo snel mogelijk weg te spoelen. Het huilen is dus een beschermingsmechanisme van je lichaam en eigenlijk een teken dat je ogen goed werken.
Hoe je kunt voorkomen dat je moet huilen van uien
Gelukkig ben je niet overgeleverd aan je tranende ogen. Met een paar slimme aanpassingen kun je de hoeveelheid irriterend gas die vrijkomt flink beperken. Daardoor blijft snijden prettiger en houd je meer controle in de keuken. Het draait vooral om twee dingen: de manier waarop je de ui behandelt en hoe je je ogen beschermt.
De ui koelen voor je gaat snijden
Een eenvoudige en effectieve truc is om de ui vooraf te koelen. Leg de uien ongeveer een half uur in de koelkast of een paar minuten in de vriezer. Door de lagere temperatuur verloopt de chemische reactie langzamer en komt er minder gas vrij tijdens het snijden. De smaak van de ui blijft hetzelfde, maar je ogen worden een stuk minder geprikkeld.
Een scherp mes gebruiken
Ook het mes dat je gebruikt speelt een belangrijke rol. Een bot mes scheurt de cellen van de ui stuk, terwijl een scherp mes ze veel netter doorsnijdt. Hoe minder beschadiging, hoe minder gas er in de lucht terechtkomt. Investeer daarom in een goed koksmes en slijp het regelmatig. Dat snijdt niet alleen prettiger, maar is ook veiliger en beter voor je ogen.
De kern van de ui slim wegsnijden
In het onderste deel van de ui, rond de wortelaanzet, bevinden zich relatief veel van de stoffen die voor irritatie zorgen. Laat dit stukje zo lang mogelijk intact tijdens het snijden en verwijder het pas als laatste. Zo beperk je de concentratie gas die in één keer vrijkomt en merk je vaak dat je minder gaat tranen.
Je ogen en omgeving beter beschermen
Naast het aanpassen van de ui zelf kun je ook je ogen en de keukenomgeving beter beschermen. Snijd uien bij voorkeur in de buurt van een open raam of onder de afzuigkap, zodat het gas wordt afgevoerd. Wie erg gevoelig is, kan speciale keukensnijlbrillen gebruiken die de ogen afschermen. Een andere handige tip is om de ui dicht bij de snijplank te houden en je gezicht iets verder weg te draaien, zodat het gas niet direct richting je ogen gaat.
