Zoals vermeld of zoals vermeldt: de juiste spelling is altijd zoals vermeld, met een d. In deze combinatie is "vermeld" een voltooid deelwoord, geen vervoegde werkwoordsvorm. "Zoals vermeld" betekent "zoals (het) vermeld is" of "zoals (eerder) is vermeld". Het voltooid deelwoord van "vermelden" is "vermeld", en een voltooid deelwoord krijgt nooit een extra t. De vorm "vermeldt" bestaat wel, maar alleen als tegenwoordige tijd bij hij, zij, het, u of je (achter het werkwoord): "hij vermeldt", "de brief vermeldt", "u vermeldt". In de vaste uitdrukking "zoals vermeld" komt die vorm dus niet voor. Schrijf daarom "zoals vermeld in de bijlage", "zoals eerder vermeld" en "zoals hierboven vermeld", en nooit "zoals vermeldt".
Waarom is het vermeld en niet vermeldt?
Het Nederlands kent twee vormen die precies hetzelfde klinken: "vermeld" en "vermeldt". Je hoort het verschil niet, dus moet je het op grammatica beslissen. De vorm met dt gebruik je uitsluitend bij de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud (hij, zij, het, u, en "je" als het ná het werkwoord staat). Denk aan "de website vermeldt alle voorwaarden" of "u vermeldt uw klantnummer". In al die gevallen is er een onderwerp dat op dit moment iets doet.
Bij "zoals vermeld" is er geen onderwerp dat nu iets vermeldt. Het is een verkorte bijzin: "zoals (het) vermeld (is)". Je gebruikt dus een voltooid deelwoord, en die vorm leid je af van de stam. De stam van "vermelden" is "vermeld". Omdat de stam al op een d eindigt, komt er geen extra t achter: het voltooid deelwoord is simpelweg "vermeld". Vergelijk het met "zoals besproken", "zoals afgesproken" of "zoals aangegeven". Daar twijfelt niemand, en "zoals vermeld" werkt precies hetzelfde.
Hoe controleer je snel of je de goede vorm hebt?
Een handige truc is vervangen door een werkwoord waarbij je het verschil wél hoort. Neem "zoals (be)sproken" of "zoals gezegd". Je zou nooit "zoals zegt" schrijven, want het is "zoals gezegd". Dus ook "zoals vermeld". Werkt de vervanging met een voltooid deelwoord, dan schrijf je "vermeld".
Een tweede truc: zet er "is" of "werd" achter. "Zoals vermeld is in de offerte" klinkt logisch. "Zoals vermeldt is" klinkt meteen fout. Als "is" of "werd" past, heb je met een voltooid deelwoord te maken en gebruik je altijd de vorm zonder t. Bij twijfel kun je dit soort regels nalezen bij Onze Taal of bij Taaladvies.net van de Taalunie, die allebei uitgebreide uitleg geven over d, t en dt.
Wanneer schrijf je dan wel vermeldt?
"Vermeldt" is correct als het werkwoord in de tegenwoordige tijd staat en het onderwerp hij, zij, het, u, of een enkelvoudig zelfstandig naamwoord is. Een paar voorbeelden waarin de dt klopt:
- De factuur vermeldt het totaalbedrag inclusief btw.
- Hij vermeldt zijn telefoonnummer onderaan de mail.
- Vermeldt u alstublieft uw referentienummer.
- Het etiket vermeldt de ingrediënten.
Let op het verschil met "je". Staat "je" vóór het werkwoord, dan schrijf je "je vermeldt". Staat "je" erachter, bijvoorbeeld in een vraag, dan vervalt de t: "vermeld je dat even?". Dit is dezelfde regel als bij "word je" en "je wordt". Bij "ik" is het altijd "ik vermeld", want de ik-vorm is de stam.
Welke varianten van zoals vermeld komen vaak voor?
In zakelijke mails en brieven zie je "zoals vermeld" in allerlei combinaties. Al deze vormen schrijf je met een d:
- zoals eerder vermeld
- zoals hierboven vermeld
- zoals vermeld in de bijlage
- zoals vermeld op de website
- zoals reeds vermeld
- zoals telefonisch vermeld
Ook zonder "zoals" blijft de regel gelden: "eerder vermeld", "hierboven vermeld", "niet vermeld", "nergens vermeld". Zodra het woord een voltooid deelwoord is, is "vermeld" de enige juiste vorm. In de Woordenlijst Nederlandse Taal (het Groene Boekje) vind je de vervoeging van "vermelden" en zie je dat "vermeld" zowel de ik-vorm als het voltooid deelwoord is.
Waarom gaat het bij dit woord zo vaak mis?
De fout "zoals vermeldt" ontstaat vooral omdat de stam van "vermelden" op een d eindigt. Bij werkwoorden als "werken" (werkt, gewerkt) hoor je de t duidelijk, dus die schrijf je vanzelf goed. Bij een stam op d hoor je geen verschil tussen "vermeld" en "vermeldt", en dan grijpen mensen uit voorzichtigheid naar de dt. Daarbij komt dat "zoals vermeldt" op het oog lijkt op "de brief vermeldt", een vorm die wél klopt. Het brein koppelt die twee en de fout is gemaakt.
Een andere oorzaak is dat "vermelden" een werkwoord is dat vooral in formele teksten voorkomt. Mensen schrijven het minder vaak dan "zeggen" of "noemen", en bij minder vertrouwde woorden twijfel je sneller. De oplossing is niet om de dt-regel uit je hoofd te leren, maar om het type woord te herkennen: is het een voltooid deelwoord of een vervoegde tegenwoordige tijd? Die vraag beantwoordt bijna elke dt-twijfel in één keer.
Hoe werkt dezelfde regel bij vergelijkbare werkwoorden?
De regel voor "vermeld" geldt voor alle werkwoorden waarvan de stam op een d eindigt. Een paar voorbeelden die vaak fout gaan in mails en documenten:
- zoals verwacht (niet: verwachtt), hij verwacht
- zoals gemeld (niet: gemeldt), hij meldt
- zoals beantwoord (niet: beantwoordt), hij beantwoordt
- zoals bedoeld (niet: bedoelt), hij bedoelt
- zoals geantwoord (niet: geantwoordt), hij antwoordt
Telkens zie je hetzelfde patroon: het voltooid deelwoord eindigt op d (of op t als de stam op t eindigt, zoals bij "verwacht"), en de tegenwoordige tijd bij hij/zij/het krijgt een extra t. De Nederlandse werkwoordspelling is uitgebreid beschreven op Wikipedia, inclusief de bekende 't kofschip-regel voor de verleden tijd en het voltooid deelwoord.
Onthoud daarom één kernzin: "zoals vermeld" is altijd met een d, omdat het een voltooid deelwoord is. "Vermeldt" gebruik je alleen als iemand of iets op dit moment iets vermeldt. Houd je die twee situaties uit elkaar, dan ga je bij dit woord nooit meer de fout in.
